Testosteron jest hormonem steroidowym, jednym z najważniejszych męskich hormonów płciowych. Ma silne działanie anaboliczne- czyli wspierające procesy budowania nowych związków, biorące udział, np. we wzroście masy i rozmiarów mięśni. Testosteron produkowany jest przede wszystkim przez komórki Leydiga (znajdujące się w jądrach) pod wpływem stymulacji z przysadki mózgowej w sytuacji, w której jego poziom we krwi ulega obniżeniu. Pod kontrolą testosteronu u mężczyzn rozwijają się cechy płciowe, takie jak charakterystyczne owłosienie ciała, niższy tembr głosu czy też odpowiednie proporcje barków do bioder. W większości syntetyzowany przez męskie narządy płciowe – jądra, choć u kobiet jest także produkowany w niewielkich ilościach przez jajniki i korę nadnerczy. Testosteron odpowiada także za utrzymanie prawidłowych funkcji seksualnych oraz wpływa na poziom libido. Testosteron badanie – kiedy wykonać? Badanie ma na celu ocenę ewentualnych dysfunkcji jąder, a także rozróżnienie pierwotnej i wtórnej niewydolności jąder. Wszystkie te jednostki chorobowe mogą przebiegać z zaburzeniami czynności wydzielniczych jąder, które skutkują zbyt niskimi poziomami testosteronu. Poza oczywistymi konsekwencjami takiego stanu rzeczy, czyli niepłodnością, zbyt niskie stężenia tego hormonu mogą prowadzić do rozwoju wielu innych chorób. Zbyt wysokie poziomy testosteronu także nie są korzystne z medycznego punktu widzenia. Przy przekroczonych normach dla tego hormonu znacząco wzrasta ryzyko chorób takich jak rak prostaty (stercza), czy też miażdżyca tętnic, która może mieć groźne dla zdrowia i życia powikłania, takie jak zawał serca czy udar mózgu. Oznaczenie poziomów testosteronu jest także ważne w przebiegu chorób takich jak: rak i guzy kory nadnerczy wrodzony przerost kory nadnerczy guzy jąder i jajników hirsutyzm zespół policystycznych jajników (PCOS) marskość wątroby Kto powinien wykonać badanie testosteronu? Badanie przeprowadza się u wszystkich pacjentów z podejrzeniem opóźnionego dojrzewania płciowego; Objawami tego mogą być brak lub też niewielka ekspresja drugorzędowych cech płciowych, takich jak: obniżenie tonu głosu pojawienie się charakterystycznego owłosienia typu męskiego zwiększenia wzrostu w okresie dojrzewania specyficzny rozkład tkanki tłuszczowej w organizmie Badanie testosteronu powinni wykonać także wszyscy pacjenci z innymi objawami mogącymi wskazywać na zaburzenia gospodarki hormonalnej w zakresie hormonów płciowych, takimi jak: spadek libido zaburzenia erekcji spadek lub wzrost masy ciała niezwiązany ze zmianą nawyków żywieniowych łysienie trądzik zaburzenia ogólnego samopoczucia nadciśnienie U kobiet także mogą występować zbyt wysokie poziomy testosteronu, które mogą prowadzić do rozwinięcia objawów takich jak: nadmierne owłosienie łysienie typu męskiego trądzik zmiana głosu (obniżenie jego tonu) problemy z miesiączkowaniem Przygotowanie do badania Badanie poziomów testosteronu nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach: Badanie należy wykonać w godzinach porannych. Przed badaniem pacjent może wypić maksymalnie 1 szklankę wody Pacjent musi być na czczo. Przed badaniem nie jest wskazany żaden wysiłek fizyczny – może mieć to wpływ na wynik badania Pacjent powinien pozostać w pozycji siedzącej 10-15 minut przed badaniem Materiał do badania krew żylna Sposób przeprowadzenia badania Wykrywanie metodą elektrochemiluminescencji (ECLIA) Testosteron norma (wartości referencyjne) Normy zależą od wieku i płci. Niski testosteron U mężczyzn niski poziom jest wskaźnikiem nieprawidłowej funkcji jąder (hipogonadyzmu), która może mieć różnorakie przyczyny. W pierwotnym hipogonadyzmie obserwuje się niski poziom testosteronu, ale za to wysoki poziom hormonów przysadki- przysadki FSH i LH. Wtórny i trzeciorzędowy hipogonadyzm, zwany również hipogonadyzmem hipogonadotropowym (wywołanym niskim poziomem hormonów przysadki, odpowiedzialnych za prawidłową funkcję gonad), charakteryzuje się nieproporcjonalnie niskimi poziomami LH / FSH. Niski poziom może także być konsekwencją tzw. zespołu metabolicznego- czyli zbioru objawów związanych z otyłością, podwyższonymi poziomami kwasów tłuszczowych we krwi, nadciśnieniem, nieprawidłową tolerancją glukozy i insulinoopornością. Niekorzystny wpływ na poziomy tego hormonu ma także palenie papierosów i nadmierne spożywanie alkoholu.
Pakiet hormonalny Wahania masy ciała? Obniżenie popędu seksualnego? To może być przyczyna! Pakiet hormonalny zawiera badania, które określają zmiany w gospodarce hormonalnej, odpowiedzialne za spadek formy psychicznej i fizycznej, niedobór owłosienia lub jego wzrost, wahania masy ciała, zaburzeń erekcji, niepłodność, menopauzę oraz andropauzę. Kupując badania w pakiecie, oprócz atrakcyjnej ceny zyskujesz więcej! dla kobiet TSH prolaktyna FSHLHestradiolprogesteron-TSHprolaktynaFSHLHestradiolprogesteron Telefoniczna konsultacja wyników badań z doświadczonym diagnostą laboratoryjnym Telefoniczna konsultacja wyników badań Nasi diagności (osoby, które wykonują badania) pomogą Ci dowiedzieć się więcej o Twoich wynikach, tak w przypadku podstawowych badań (jak na przykład morfologia), jak i tych bardziej specjalistycznych (np. z zakresu autoimmunodiagnostyki). Podczas interpretacji zadadzą Ci dodatkowe pytania, które pomogą w tym, aby udzielić jak najdokładniejszych sugestii. dla mężczyzn TSH prolaktyna FSHLHtestosteron-TSHprolaktynaFSHLHtestosteron Telefoniczna konsultacja wyników badań z doświadczonym diagnostą laboratoryjnym Telefoniczna konsultacja wyników badań Nasi diagności (osoby, które wykonują badania) pomogą Ci dowiedzieć się więcej o Twoich wynikach, tak w przypadku podstawowych badań (jak na przykład morfologia), jak i tych bardziej specjalistycznych (np. z zakresu autoimmunodiagnostyki). Podczas interpretacji zadadzą Ci dodatkowe pytania, które pomogą w tym, aby udzielić jak najdokładniejszych sugestii. Zachęcamy do skorzystania z naszej bogatej oferty badań laboratoryjnych. Nie wiesz, jakie badania w pierwszej kolejności warto wykonać, aby poznać stan swojego zdrowia? Skorzystaj z naszego KONFIGURATORA BADAŃ LABORATORYJNYCH! Informacje dodatkowe Dostępne warianty STANDARD, PREMIUM dla kobiet, MAX dla kobiet, PREMIUM dla mężczyzn, MAX dla mężczyzn
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) w leczeniu objawów niedoboru estrogenów u kobiet będących ponad 1 rok po menopauzie Zapobieganie osteoporozie u kobiet po menopauzie, obarczonych wysokim ryzykiem przyszłych złamań, u których występuje nietolerancja lub przeciwwskazania do stosowania innych leków stosowanych w zapobieganiu osteoporozie
Terapia testosteronem ma na celu uzyskanie odpowiedniego dla wieku stężenia testosteronu we krwi. U 60-70 procent mężczyzn, którzy poddali się takiej terapii, obserwuje się znaczący wzrost libido, a u 30-40 procent poprawia się erekcja. Kiedy warto przeprowadzić kurację testosteronem, a kiedy może przynieść ona więcej szkody niż pożytku? Terapia testosteronem ma na celu uzyskanie odpowiedniego dla wieku stężenia testosteronu we krwi. Spis treściPo co kuracja testosteronem?Kuracje testosteronowe: wskazania i przeciwwskazaniaTestosteron syntetyczny działa inaczejTestosteron w tabletkach, żelu, zastrzykach Kuracje testosteronowe stosuje się po to, by powstrzymać niekorzystne zmiany, które z wiekiem zachodzą w organizmie mężczyzny. Według badań Amerykańskiego Towarzystwa Urologicznego 4 na 10 mężczyzn po 45. roku życia ma obniżony poziom testosteronu we krwi. Przekłada się to na spadek energii życiowej, spowolniony metabolizm, niskie libido, problemy ze snem, koncentracją, pamięcią, depresję. Testosteron to podstawowy męski hormon płciowy. Odpowiada za rozwój cech płciowych (np. budowę ciała, niski głos, typ owłosienia, rozwój mięśni), erekcję, popęd seksualny. Ma też wpływ na zachowanie – skłonność do ryzyka, wybuchowość i agresję. Najnowsze badania wskazują, że stężenie testosteronu całkowitego we krwi zmniejsza się o 0,4%, a testosteronu wolnego o 1,3% rocznie. Depresja - choroba śmiertelna Po co kuracja testosteronem? Aby powstrzymać wszystkie niekorzystne zmiany w organizmie mężczyzny, coraz częściej stosuje się kuracje testosteronowe. Ale ważne jest, komu, w jakim wieku i jaki hormon się podaje. Sam w sobie testosteron nie jest panaceum na wszystkie dolegliwości starzejącego się mężczyzny. Najczęściej po kurację testosteronem sięgają panowie, którzy zauważyli u siebie przewlekłe zmęczenie i brak popędu płciowego. Niestety, nie są to tylko mężczyźni po 50. roku życia. Są coraz młodsi. Terapii testosteronem nie można porównywać z hormonalną terapią zastępczą stosowaną u kobiet, którym podaje się hormony, bo ich organizm przestał je wytwarzać. U mężczyzn testosteron jest ciągle obecny, ale jego poziom obniżył się, i chodzi o to, aby pobudzić organizm do jego wytwarzania, a nie, jak w przypadku kobiet, dostarczyć z zewnątrz. Kuracje testosteronowe: wskazania i przeciwwskazania Na temat kuracji testosteronem krąży wiele mitów, np. że przyjmowanie tego hormonu przyczynia się do rozwoju raka prostaty. To nieprawda, chociaż trzeba pamiętać, że ten rodzaj nowotworu jest wrażliwy na poziom testosteronu. U mężczyzn z rakiem prostaty poziom testosteronu będzie decydował o agresywności nowotworu – im go więcej, tym bardziej rozpoczęciem kuracji testosteronem niezwykle ważne jest staranne zebranie wywiadu oraz wykonanie badań. Ostrożność powinni zachować zwłaszcza mężczyźni, którzy są dziedzicznie obciążeni rakiem prostaty. Można powiedzieć, że testosteron działa podobnie jak nawóz – wzmacnia rośliny, które chcemy uprawiać, ale korzystają z niego także chwasty. Kuracja powinna być dobrana na miarę, inaczej dla każdego pacjenta, ponieważ podawanie testosteronu może – nawet przewlekle chorym – przynieść wiele korzyści. Są różne formy podawania hormonu (zastrzyki, plastry, żele), a więc można terapię dopasować do potrzeb konkretnej osoby. Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do podawania testosteronu są choroby nowotworowe. Objawy niedoboru testosteronu spadek libido oraz upośledzenie częstości i jakości erekcji pogorszenie ogólnego samopoczucia zmiany nastroju spadek aktywności intelektualnej z obniżeniem funkcji poznawczych odczuwanie stałego zmęczenia i stany depresyjne pogorszenie jakości snu spadek masy mięśniowej i ich siły wzrost masy tłuszczu trzewnego spadek mineralnej gęstości kości, a co za tym idzie – pojawienie się osteoporozy Testosteron syntetyczny działa inaczej Inaczej trzeba traktować testosteron syntetyczny. Kuracja nim jest dość ryzykowna. Jeżeli bowiem zacznie się przyjmować syntetyczny hormon, trzeba go stosować do końca życia. Odstawienie sztucznego hormonu doprowadzi do sytuacji, że nie będzie go w organizmie w ogóle. Dlaczego tak się dzieje? Otóż wytwarzaniem hormonu zarządza przysadka mózgowa, która z pomocą hormonu luteinizującego (LH) stymuluje jądra do produkcji testosteronu. To fizjologia, która wprawdzie nie zawsze przekłada się na podniesienie libido, ale poziom testosteronu wzrasta. Gdy stosuje się syntetyczny testosteron, jego stężenie we krwi szybko się podnosi. Przysadka mózgowa, która była przyzwyczajona do niedoboru hormony, teraz dostaje sygnał, że jest go w nadmiarze. Blokuje funkcje jąder, które przestają wydzielać testosteron i z czasem zanikają. Testosteron w tabletkach, żelu, zastrzykach Zazwyczaj kurację rozpoczyna się (jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych!), gdy stężenie testosteronu jest mniejsze niż 8 nmol/l. Dawkę i dawkowanie preparatu lekarz określa indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę jego wiek, aktywność oraz – jeśli występują – schorzenia ogólnoustrojowe. Podstawowa kuracja trwa od 3 do 6 miesięcy i musi być kontrolowana badaniami, aby lekarz mógł ocenić jej skuteczność, weryfikować dawkę lub podjąć decyzję o przedłużeniu lub skróceniu terapii. Z odpowiednimi przerwami kuracja może być kontynuowana przez wiele lat. W zależności od sposobu podawania testosteronu różne jest dawkowanie leku. Zastrzyki podaje się raz na 2-3 tygodnie, leki doustne, podobnie jak preparat w żelu, stosuje się codziennie. Celem terapii jest uzyskanie odpowiedniego dla wieku mężczyzny stężenia testosteronu we krwi. Przekraczanie ponadfizjologicznych stężeń może prowadzić do zaniku jąder. U 60-70% mężczyzn leczonych testosteronem obserwuje się znaczący wzrost libido, a u 30-40% poprawia się erekcja. miesięcznik "Zdrowie" Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: dr n. med. Robert K. Jarema chirurg, specjalista urolog FEBU, starszy asystent w Klinice Urologii i Uroonkologii CSK MSWiA w Warszawie
29 proc. dla leków doustnych, 18 proc. dla leków przyjmowanych w zastrzyku, 21 proc. dla wkładek domacicznych, 28 proc. dla implantów hormonalnych. W wyniku analizy otrzymanych liczb badacze stwierdzili, że stosowanie antykoncepcji przez 5 lat w krajach rozwiniętych jest najmniejszym zagrożeniem dla młodych kobiet. W ciągu 15 lat na
Historia współczesnej terapii androgenami rozpoczęła się dopiero w roku 1935, gdy Enrest Lacquer wyizolował testosteron z jąder byka w Amsterdamie. Należy dodać, iż uzyskał ledwie 10mg testosteronu z aż 100kg byczych jąder. Pracujący z Lacquerem badacze odkryli, iż nowy związek ma większy potencjał w porównaniu do androsteronu i nazwali go testosteron. W tym samym roku Adolf Butenandt w Göttingen oraz Leopold Ruzicka w Bazylei niezależnie zsyntetyzowali testosteron. Początkowo optymistycznie podchodzono do androgenów. Nawet w sporcie wyczynowym stosowania SAA zakazano dopiero w połowie lat 70. XX wieku. Niestety okazało się, że ten kij ma dwa końce i na dodatek potrafi bardzo mocno uderzyć. W XXI wieku mamy do czynienia z nową modą na „hormonalną terapię zastępczą”, a firmy prześcigają się w wytwarzaniu różnorakich produktów. Szacuje się, że co najmniej 3,8% mężczyzn, którzy osiągnęli 60 rok życia w USA miało do czynienia z HTZ. [23] Przykładowe produkty z testosteronem przepisywane mężczyznom w USA to: [23] różnego rodzaju żele (np. androgel, androderm, fortesta, vogelxo, axiron), testosteron iniekcyjny np. cypionate (andro cyp 100, andro cyp 200, dep Andro 200 IM, dep-Andro 100 IM, depo-Testosterone IM, Testred Cypionate 200); (mieszanka na oleju do podawania domięśniowego), testosteron iniekcyjny np. enanthate (np. durathate 200, delatestryl); (mieszanka na oleju do podawania domięśniowego), testosterone iniekcyjny np. undecanoate (mieszanka na oleju do podawania domięśniowego), plastry, produkt podany do policzka (FDA dopuściła do obrotu np. Striant w 2003 r.), podskórne aplikatory testosteronu. Wcześniej tą samą drogą, co testosteron, podążały inne leki masowo promowane w internecie w ramach marketingu szeptanego i często obecne w różnorakich reklamach. Z jednej strony powszechnie potępia się narkotyki, z drugiej faszeruje miliony dzieci i nastolatków w USA substancjami, które albo są czystymi narkotykami (adderall), albo mają do nich bliźniacze właściwości. Wszystko w celu ... zwalczania ADHD, z którego rzekomą epidemią nagle zaczynamy mieć do czynienia. Te same środki są używane, jako „groźne narkotyki”, a za chwilę, jako „lek na ADHD” (np. w USA w ramach „kuracji” ADHD stosuje się Adderall zawierający amfetaminę i dekstroamfetaminę oraz ritalin zawierający metylfenidat). 66% dzieci w wieku od 4 do 17 lat ze zdiagnozowanym ADHD (zespołem nadpobudliwości psychoruchowej; ang. attention deficit hyperactivity disorder) dostało „lek" na ADHD. Należy dodać, iż W USA w 2003r. zdiagnozowano 4,4 mln dzieci z ADHD, a w 2007r. już o milion więcej tj. 5,4 mln. [7] Tak samo było z fluoksetyną – lepiej znaną, jako prozac. Nagle masowo zaczęto przepisywać ją niemal z każdej okazji, np. do leczenia: [6] bulimii, symptomów depresji, lęku, dużej depresji, myśli samobójczych, innych zaburzeń psychicznych. Niestety np.: bardzo podobny preparat z grupy SSRI (silny i wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny), paroksetyna, okazała się mieć odwrotne właściwości, niż głoszą artykuły marketingowe i inne teksty sponsorowane przez koncerny farmaceutyczne! Paroksetyna zwiększała częstotliwość myśli samobójczych i podobnych zachowań. Efekty jej stosowania okazały się na tyle poważne, iż Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) opublikowała w 2003r. ostrzeżenie i rekomendacje dotyczące stosowania paroksetyny u dzieci leczonych z powodu występowania dużej depresji (ang. major depressive disorder). MDD zostało sklasyfikowane w DSM-5. W październiku 2004r. FDA rozszerzyło grupę niebezpiecznych leków o wszystkie środki przeciwdepresyjne. [1,2] FDA przeprowadziła badania, w wyniku których udowodniono, iż dzieci, którym podawano antydepresanty dwukrotnie częściej miały wyobrażenia i myśli samobójcze oraz wykazywały podobne zachowanie w porównaniu do tych, którym podawano placebo. [3,4] W maju 2007r. o dodatkowe ostrzeżenia „wzbogacono” leki przewidziane dla pacjentów w wieku 18-24 lata. Zalecono np. ścisły monitoring osób, którym podaje się antydepresanty. O ironio, wspomniane myśli i próby samobójcze są jednym z głównych kryteriów dużej depresji zgodnie z DSM-5 (inne to np. depresyjny nastrój w ciągu dnia, prawie codziennie; spadek zainteresowania oraz odczuwania przyjemności, niewytłumaczalna utrata wagi ciała, często występująca bezsenność lub nadmierna senność, pobudzenie psychomotoryczne lub wycofanie i spadek aktywności, marazm itd.) I co ten przydługi wstęp ma wspólnego z testosteronem? Otóż wszystko. Obecnie w USA modne stały się hormonalne terapie zastępcze (HTZ, TRT). Nagle testosteron okazuje się być lekiem na zaburzenia nastroju, spadek libido, gorsze samopoczucie, depresję, niepowodzenia w związkach, brak przyrostów masy mięśniowej itd. [11] No, ale jak to? Czyli jednak nie polecasz nikomu testosteronu? Stosując jakąkolwiek substancję musisz być świadomy licznych skutków ubocznych, jakie mogą się z tym wiązać. To nie znaczy, że od razu po wyjechaniu samochodem do miasta ulegniesz wypadkowi. Ale im częściej i dłuższej jeździsz, tym statystycznie na większe ryzyko jesteś narażony. Testosteron posiada liczne negatywne skutki uboczne. Część z nich ujawnia się od razu, inne mogą być ceną, jaką zapłacisz po kilku- lub kilkunastu latach stosowania farmakologii. Skutki uboczne terapii testosteronem Testosteron może powodować: nadciśnienie tętnicze => wpływ na inhibicję 11β-HSD2. Nadciśnienie powoduje: [8] udary mózgu, niedokrwienne ; przerost lewej komory oraz niewydolność serca, nadmierny wzrost libido; mechanizm: prawdopodobnie nie chodzi wcale o stężenie testosteronu (co wykazano w badaniach), ale raczej o wzrost stężenia estradiolu (aromatyzacja testosteronu). Wbrew obiegowym opiniom u mężczyzn estradiol pełni równie istotne (lub nawet ważniejsze funkcje), niż u płci pięknej, zaburzenia profilu lipidowego (jednak w o wiele mniejszym stopniu, niż np. winstrol czy proviron); testosteron (długie estry) w dawce 200mg tygodniowo zredukował poziom HDL o 9% (i to tylko wybranej frakcji, HDL3). Ale to nie wszystko poziom LDL (złego cholesterolu) zmniejszył się o 16% u zawodników, którym podawano sam testosteron enanthate [JAMA. 1989], wzrost stanu zapalnego szczególnie, jeśli jednocześnie spożywa się alkohol; co ciekawe z drugiej strony niedobory testosteronu (obserwowane np. z wiekiem) sprzyjają wzrostowi stanu zapalnego w organizmie. [10] Niektóre badania wskazują, iż podawanie niewielkich dawek testosteronu jest obojętne lub ten wpływ jest pozytywny, jeśli chodzi o markery stanu zapalnego, nadciśnienie tętnicze => aromatyzujące sterydy anaboliczno-androgenne; mechanizm: retencja sodu i płynów (estradiol), wpływ na syntezę angiotensynogenu w wątrobie (substrat reniny, z kolei wytwarzanej przez nerki), [12] niewydolność oraz uszkodzenia nerek (bezpośrednio: toksyczność dla nerek oraz pośrednio poprzez wpływ na ciśnienie tętnicze; zaznaczam, iż ta kwestia nie jest na razie dobrze zbadana, a mechanizm jest z pewnością wieloczynnikowy), [13] zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (wpływ na czynniki krzepnięcia oraz hematokryt), nadkrwistość - nadmiar krwinek czerwonych występuje nawet u 20% stosujących hormonalną terapię zastępczą, [14] możliwy jest udar mózgu, ostry zespół wieńcowy, przemijający atak niedokrwienny mózgu, zatorowość płucna, zakrzepica naczyń trzewnych, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica tętnic obwodowych). W studium z Tromsø [15] wykazano, iż mężczyźni mający poziom hematokrytu (hematokryt =ilość erytrocytów) większy lub równy niż 46%, mają ponad 1,5 raza większą szansę na incydent żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ang. venous thromboembolism; VTE) oraz 2,37 razy większą szansę na nieprowokowany incydent żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w porównaniu do mężczyzn mających hematokryt niższy niż 43%, “zablokowanie” układu HPTA, bezpłodność (nawet niewielkie dawki testosteronu). W badaniach Wallace EM i wsp. [16] 28 zdrowych, płodnych mężczyzn w wieku 23-40 lat otrzymywało 200mg testosteronu enanthate tygodniowo. Azoospermię (brak plemników) uzyskano u 17 z 28 mężczyzn, wzrost ilości prolaktyny (może wystąpić wtórnie do wzrostu ilości estradiolu lub poprzez inny, niezależny mechanizm). Podwyższona ilość prolaktyny w ustroju ma wpływ na obniżenie libido oraz impotencję, ginekomastię (prawdopodobnie wpływ na estrogeny), łysienie, uwarunkowane genetycznie, wzrost owłosienia (np. brzuch, plecy), trądzik, nasiloną retencję wody oraz sodu, powikłania sercowo-naczyniowe (przebudowę serca, przerost lewej komory, pogrubienie ścian szczególnie lewej komory serca, rozwój różnego rodzaju kardiomiopatii np. przerostowej, zaburzenia lipidogramu, nadciśnienie), incydenty sercowe – migotanie przedsionków, zaburzenia trwania odstępu QT, zawały; stosowanie SAA może mieć wpływ na obniżenie frakcji wyrzutowej lewej komory serca (LVEF), choć badania w tym zakresie przynoszą różne rezultaty, [17] obniżenie LVEF => niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (HFrEF, heart failure with reduced ejection fraction). D’Andrea oraz wspólnicy wykazali, że nadużywanie SAA powoduje (wiele lat po zakończeniu stosowania dopingu) upośledzenie funkcji skurczowej, jak i rozkurczowej serca. Zjawisko silnie skorelowane jest z dawkami oraz czasem stosowania SAA. [18-19] Na koniec chciałbym obalić kilka mitów... „Niewielkie dawki testosteronu nie blokują układu HPTA” Nieprawda. Każda najmniejsza ilość substancji podawanych z zewnątrz w postaci żelu (np. androgel), iniekcji oleju (np. t. enanthate, propionate, mieszanki) lub testosteronu na wodzie (suspension) ma wpływ na układ HPTA, wywołuje supresję produkcji testosteronu w jądrach. Takie same mity krążą o winstrolu, oxandrolonie, masteronie, czy oral-turinabolu. Wiesz, co nie „blokuje”? Substancja, która nie ma silnego działania na układ HPTA, czyli np. kreatyna. Poza tym podawanie 25-100mg testosteronu tygodniowo mija się z celem, blokuje bowiem układ HPTA, a nie daje zysków. Po podaniu 125mg testosteronu egzogennego na wodzie lub oleju (iniekcja domięśniowa) uzyskujemy poziom fizjologiczny. Dowodem prawdziwości tego twierdzenia jest poziom testosteronu wolnego (FT). W badaniach Shalendera Bhasina – mężczyźni z grupy 125mg testosteronu / tydzień wyjściowo mieli 49 ± 5 (pg/ml), w 16 tygodniu cyklu ledwie 52 ± 8 pg/ml. Jak widać taka dawka testosteronu praktycznie nie wpłynęła na poziom FT. [20] Ale to nie wszystko. Mężczyźni, którym podawano 25 lub 50mg testosteronu enanthate tygodniowo odczuli poważny spadek libido, niewielki wzrost odnotowano tylko w grupie 125mg. Na dodatek największy przyrost tkanki tłuszczowej odnotowano w grupach 25 lub 50mg testosteronu enanthate tygodniowo (odpowiednio: 3,6kg i 2,6kg mierzone metodą DEXA). W grupie 125mg testosteronu tygodniowo odnotowano znikomy, niewielki spadek ilości tkanki tłuszczowej. „Nie ma znaczenia, jak się podaje testosteron” No właśnie ma i to ogromne. Doustne środki np. metylowany testosteron są nie tylko ekstremalnie groźne dla wątroby (oraz profilu lipidowego), ale też kiepsko przyswajalne. Aby zapewnić „hormonalną terapię zastępczą” potrzeba aż 400mg metylowanego testosteronu (176mg jest tracone przy pierwszym kontakcie z wątrobą, w farmakologii określa się to zjawisko, jako efekt pierwszego przejścia). [21] Podobnie może rozczarować stosowanie żelu z testosteronem. Jest to nie tylko droga, ale często mało skuteczna terapia. Przykładowo: poziom wolnego testosteronu po iniekcji domięśniowej 100–200mg t. cypionate lub enanthate jest nawet 2,5 x wyższy, niż po podaniu 50–100mg testosteronu w żelu. Podobne różnice odnotowano w stężeniach testosteronu całkowitego. Kiepsko sprawdzają się peletki z testosteronem. [22] „Testosteron jest naturalny, a więc nie jest szkodliwy” Naturalne są też toksyna botulinowa oraz naturalne trucizny, alkaloidy. Dawka czyni lek lub truciznę. W nadmiarze szkodzi nawet woda, a co dopiero środek o działaniu anaboliczno-androgennym, jakim jest testosteron. Referencje: Food and Drug Administration. FDA launches a multi-pronged strategy to strengthen safeguards for children treated with antidepressant medications; in Press Announcements. 2004 A Bushnell, MSPH,1 Til Stürmer, MD, MPH, PhD,1 Sonja A Swanson, ScD,2,4 Alice White, MSPH, PhD,1 Deborah Azrael, PhD,3 Virginia Pate, MS,1 and Matthew Miller, MD, MPH, ScD5 “Dosing of selective serotonin reuptake inhibitors in children and adults before and after the FDA black-box warning” LK, Newman TB, Chesney PJ, et al. The Food and Drug Administration’s deliberations on antidepressant use in pediatric patients. Pediatrics. 2005;116:195–204. 4. Hammad TA, Laughren T, Racoosin J. Suicidality in pediatric patients treated with antidepressant drugs. Arch Gen Psychiatry. 2006;63:332–339. Vries YA1, de Jonge P2, Kalverdijk L3, Bos JH4, Schuiling-Veninga CC4, Hak E4. „Poor guideline adherence in the initiation of antidepressant treatment in children and adolescents in the Netherlands: choice of antidepressant and dose” Rossi,corresponding author1 Alessandra Barraco,1 and Pietro Donda “Fluoxetine: a review on evidence based medicine” Prevalence of Parent-Reported Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Among Children --- United States, 2003 and 2007 Mutschler "Farmakologia i toksykologia", WYDANIE III Chin, and Soelaiman Ima-Nirwana “The Effects of Testosterone Deficiency and Its Replacement on Inflammatory Markers in Rats: A Pilot Study” Vodo, 1 Nicoletta Bechi, 1 Anna Petroni, 2 Carolina Muscoli, 3 and Anna Maria Aloisi “Testosterone-Induced Effects on Lipids and Inflammation” Bain “The many faces of testosterone” Hulisz, Melissa Lagzdins „Drug-Induced Hypertension” F. Pendergraft, Leal C. Herlitz, Denyse Thornley-Brown, Mitchell Rosner, and John L. Nilescorresponding author† “Nephrotoxic Effects of Common and Emerging Drugs of Abuse” Charles Osterberg, Aaron M. Bernie, and Ranjith Ramasamy „Risks of testosterone replacement therapy in men” and risk of venous thromboembolism in a general population. The Tromsø study EM1, Gow SM, Wu FC “Comparison between testosterone enanthate-induced azoospermia and oligozoospermia in a male contraceptive study. I: Plasma luteinizing hormone, follicle stimulating hormone, testosterone, estradiol, and inhibin concentrations.” J Clin Endocrinol Metab. 1993 Jul;77(1):290-3. AL1, Weiner RB2, Kanayama G2, Hudson JI2, Lu MT2, Hoffmann U2, Pope HG Jr1. “Cardiovascular Toxicity of Illicit Anabolic-Androgenic Steroid Use”. 18. D'Andrea A, Caso P, Salerno G, et al. Left ventricular early myocardial dysfunction after chronic misuse of anabolic androgenic steroids: a Doppler myocardial and strain imaging analysis. Br J Sports Med. 2007;41:149–55. TA, Karjalainen JE, Mantysaari MJ, et al. Anabolic androgenic steroids produce dose-dependent increase in left ventricular mass in power athletes, and this effect is potentiated by concomitant use of growth hormone. Int J Sports Med. 2003;24:337–43. S, Woodhouse L, Casaburi R, Singh AB, Bhasin D, Berman N, Chen X, Yarasheski KE, Magliano L, Dzekov C, Dzekov J, Bross R, Phillips J, Sinha-Hikim I, Shen R, Storer TW 2001 Testosterone dose-response relation-ships in healthy young men. Am J Physiol Endocrinol Metab 281:E1172–E1181 W Pastuszak, Lissette P Gomez, Jason M Scovell, Mohit Khera,* Dolores J Lamb and Larry I Lipshultz „Comparison of the Effects of Testosterone Gels, Injections, and Pellets on Serum Hormones, Erythrocytosis, Lipids, and Prostate-Specific Antigen” J. Shoskes,1 Meghan K. Wilson,2 and Michael L. Spinner “Pharmacology of testosterone replacement therapy preparations”Hormonalna terapia zastępcza u chorych na raka piersi Dane literaturowe dotyczące ryzyka nawrotu choroby nowotworowej i zgonu po HRT u kobiet chorych na raka piersi są bardzo ograniczone. W 200 6 roku opublikowano wyniki analizy zbiorczej 1 5 badań, w tym 7 z grupą kontrolną, dotyczących 141 6 kobiet chorych na raka piersi stosujących Zmęczenie, wypalenie, depresja, zaburzenia snu, odkładanie tłuszczu na brzuchu, bóle stawów i mięśni połączone ze spadkiem ich masy, problemy w życiu seksualnym – to skutki niedoboru testosteronu. Do niedawna spadek tego hormonu łączono z procesem starzenia się. Coraz częściej jednak problem ten dotyczy młodych mężczyzn. Otyłość a testosteronTestosteron, produkowany przede wszystkim w jądrach, ale i w minimalnym stopniu w nadnerczach, najwyższy poziom we krwi osiąga u mężczyzn między 20. a 30. rokiem życia, po czym spada o około 1% rocznie. W 2009 r., w niemieckim magazynie „Die Welt”, opublikowano wyniki badań, przeprowadzonych w medycznych uniwersytetach i praktykach lekarskich w Niemczech, z których wynikało, że co piąty mężczyzna w tym kraju ma za niski poziom testosteronu we krwi. Endokrynolog z Medycznego Instytutu w Monachium, dr med. Harald Jörn Schneider, twierdził, że szczególnie narażeni na spadek testosteronu we krwi są mężczyźni, u których występuje otyłość typu jabłko, czyli gdy tłuszcz odkłada się na brzuchu. Wiadomo jest bowiem, że w tkance tłuszczowej brzucha znajdują się enzymy odpowiedzialne za przemianę testosteronu w żeńskie hormony – estrogeny. Te ostatnie zaś powodują odkładanie się tłuszczu właśnie w okolicach brzucha. Brak testosteronu powoduje zatem tycie, a następstwem tycia jest spadek testosteronu. Przerwanie tego diabelskiego koła jest ważne dla utrzymania wagi i kondycji mężczyzny, ale przede wszystkim jego poziom testosteronuNa niski poziom testosteronu narażeni są także mężczyźni z tzw. zespołem metabolicznym, charakteryzującym się podwyższonym poziomem kwasów tłuszczowych, zwanych trójglicerydami, spadkiem poziomu tzw. dobrego cholesterolu HDL, podwyższonym poziomem cukru we krwi, nadciśnieniem tętniczym i powiększonym obwodem pasie (powyżej 94 cm). Tylko u nielicznej grupy mężczyzn spadek testosteronu związany jest z niewydolnością pracy jąder lub zaburzeniami pracy podwzgórza. Coraz częściej obserwuje się także negatywny wpływ nadużywania alkoholu oraz palenia papierosów na testosteron. Wiadomo też, że spadkowi tego hormonu sprzyjają niektóre choroby, jak: nadciśnienie, miażdżyca, cukrzyca, urazy i schorzenia z testosteronemDo niedawna spadek poziomu testosteronu u mężczyzn łączono z procesem starzenia się. Coraz częściej jednak problem ten dotyczy młodych mężczyzn. Dlaczego tak się dzieje? Stres XXI wieku, wynikający z wysokich wymagań, stawianych mężczyźnie zarówno przez pracodawcę, jak i partnerkę, pęd do kariery, satysfakcja finansowa, konkurencja, władza. Rezultatem nowych wyzwań, stawianych mężczyznom, jest długotrwały stres, powodujący wydzielanie przez korę nadnerczy kortyzolu, który uzyskał przydomek hormonu stresu. Ten zaś jest zabójcą testosteronemObjawy braku testosteronu nie są jednoznaczne i mogą być w różnych konstelacjach chorobowych błędnie interpretowane. Najczęstsze symptomy to: zmęczenie, wypalenie, depresja, zaburzenia snu, odkładanie tłuszczu na brzuchu, bóle stawów i mięśni połączone ze spadkiem ich masy, problemy w życiu seksualnym. Jeśli poziom testosteronu we krwi koreluje z paletą symptomów związanych z jego brakiem, może okazać się konieczne indywidualne włączenie terapii hormonalnej. Po jej zastosowaniu można uzyskać poprawę samopoczucia, spadek wagi ciała, zmianę sylwetki na bardziej męską i elastyczną, lepszą jakość snu, jak i zwiększenie libido. Są mężczyźni, którzy, mimo niskiego testosteronu, nie odczuwają żadnych zmian w organizmie. Ci na ogół mają tzw. przejściowe spadki testosteronu, często spowodowane stresem, które mają charakter przemijający i nie wymagają leczenia. U nich po pewnym czasie poziom hormonu wraca samoistnie do testosteronem – kontrola lekarzaTo do lekarzy obserwujących pacjenta należy decyzja o włączeniu terapii hormonem męskim lub zrezygnowaniu z niej. Trzeba wiedzieć, że choć terapia testosteronem nie powoduje powstawania raka prostaty, to jej stosowanie u mężczyzny, który ma jego zaczątki, może ten proces rozbudzić. Dlatego leczenie testosteronem wymaga stałej kontroli PSA (antygenu sterczowego, uznawanego za wskaźnik diagnostyczny w przypadku raka prostaty) i może być włączone tylko po uprzednim wykluczeniu raka prostaty. Również pacjenci ze zmianami w wątrobie i zespołem bezdechu sennego, tzw. sleep apnea, a także z niektórymi chorobami płuc, nie powinni być leczeni poziom testosteronuZwiększyć poziom testosteronu można także naturalnie, poprzez redukcję wagi ciała i regularne uprawianie sportu. Trzeba jednak pamiętać, że ekstremalny wysiłek fizyczny, jak na przykład bieg maratoński, poprzez wycieńczenie organizmu, spadek poziomu glukozy we krwi, doprowadza do tzw. stresu fizycznego, zwiększając produkcję kortyzolu, który w efekcie powoduje spadek poziomu testosteronu. Kolosalny wpływ na testosteron ma także psychika mężczyzny. Pozytywne myślenie, wykonywanie tego, co sprawia przyjemność i niesie radość, to najlepsza recepta na wysoki testosteron. Egoizm zaś czy narcyzm, jak i brak inteligencji socjalnej, odseparowują nas od otoczenia i niosą za sobą ryzyko stresu, czego następstwem jest spadek tego najważniejszego dla jestestwa mężczyzny med. Ewa Kempisty-Zdebik, kierownik Kliniki Medycyny Wellness przy Szpitalu Medicover, internista, specjalista chorób ogólnych, lekarz medycyny męskiej CMI (Certificate Medical International)Testosteron – ciekawostkiBrak testosteronu powoduje tycie, a następstwem tycia jest spadek testosteronu. Przerwanie tego diabelskiego koła jest ważne dla utrzymania wagi i kondycji mężczyzny, ale przede wszystkim jego myślenie, wykonywanie tego, co sprawia przyjemność i radość, to najlepsza recepta na wysoki najwyższy poziom we krwi osiąga u mężczyzn między 20. a 30. rokiem życia, po czym spada o około 1% się więcej:Kryzys wieku średniegoSpadek libidoBadania, które powinien zrobić każdy mężczyzna Wtedy e-recepta online może okazać się deską ratunkową dla wielu osób. W medicept.pl uzyskanie przez internet e-recepty online jest proste! Proces ten składa się z kilku podstawowych etapów: w pierwszej kolejności należy wypełnić dostępny na stronie intuicyjny, wstępny formularz medyczny, a także dokonać obowiązkowej opłaty. Pakiet badań hormonalnych dla kobiet przed menopauzą. Równowaga hormonalna kobiety nie będącej w ciąży polega na ściśle określonych, wzajemnie sprzężonych, cyklicznych zmianach stężeń poszczególnych hormonów. Prawidłowy rytm zmian, wrażliwy w określonym zakresie na czynniki zewnętrzne i bodźce wewnętrzne reguluje procesy fizjologiczne w skali dni (cykl miesięczny) i dnia (cykl dobowy). Wykrycie zaburzeń systemu hormonalnego kobiety ujawnia nieodczuwalne, lecz już rozwijające się i potencjalnie groźne stany patologiczne, wyjaśnia przyczyny obserwowanych dolegliwości pozornie odległych od systemu hormonalnego (problemy dermatologiczne, wahania nastrojów) i wskazuje przyczyny widocznych nieprawidłowości: zaburzeń miesiączki, problemów z zajściem w ciążę, nadmiernego owłosienia. Przekrojowy obraz statusu hormonalnego kobiety istotnie wzbogaca informacje uzyskane przez lekarza w badaniu fizykalnym i ukierunkowuje wywiad lekarski. Ze względu na FSH, LH i E2 pobrania krwi do badań hormonalnych należy dokonać w 1-3 dniu cyklu (dla pozostałych hormonów faza cyklu w badaniach przesiewowych jest nieistotna). Krew należy pobierać rano (ze względu na dobowe zmiany stężenia prolaktyny, testosteronu i TSH); przed pobraniem należy unikać wysiłku i stresu, głównie z powodu wpływu na stężenie prolaktyny. FSH hormon folikulotropowy, peptydowy hormon przysadki mózgowej pobudzający dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych i produkcję estrogenów. Znajomość stężenia FSH jest istotna w podejrzeniu zaburzeń funkcji jajników i zaburzeniach miesiączkowania. Nieprawidłowy poziom FSH może objawiać się zatrzymywaniem wody w organizmie lub nadwagą, zaburzeniami nastroju i stanami depresyjnymi. W interpretacji zaburzeń FSH przydatna jest znajomość stężenia E2, testosteronu i LH. LH hormon luteinizujący, peptydowy hormon przysadki mózgowej stymulujący jajniki do wytwarzania kobiet przed menopauzą nieprawidłowe stężenia LH wiążą się z zespołem policystycznych jajników, niewydolnością jajników i mogą objawiać się zaburzeniami płodności, nieregularną miesiączką, tyciem, trądzikiem, zarostem na twarzy. Po menopauzie poziom LH wzrasta. Istnieje związek pomiędzy niskim poziomem LH i niedoczynnością tarczycy. PRL prolaktyna, hormon laktotropowy, peptydowy hormon przysadki mózgowej regulujący funkcję gruczołów rozrodczych i podtrzymujący laktację. Nieprawidłowy poziom PRL może powodować zaburzenia miesiączki i płodności (cykle bezowulacyjne), mlekotok i utrzymujące się napięcie psychiczne. Nadmierne stężenie PRL, przy braku innych przyczyn sygnalizuje przeciążenie pracą fizyczną i umysłową i utrzymujący się stres. Bywa niepożądanym efektem zażywania przeciwdepresantów, leków nadciśnieniowych i leków zobojętniających. Estradiol (E2), steroidowy hormon płciowy, główny estrogen, u kobiet przed menopauzą wpływa na funkcje jajników i jajeczkowanie. Nieprawidłowy poziom E2 może objawiać się zaburzeniami miesiączkowania i pokwitania, zatrzymywaniem wody w organizmie, zaburzeniami struktury kości, funkcji skóry i jej wytworów oraz depresją i stanami lękowymi. Testosteron steroidowy hormon płciowy, główny androgen. U kobiet produkowany przez jajniki, korę nadnerczy oraz powstający w wyniku konwersji z androstendionu. Wytwarzanie testosteronu regulowane jest przez LH. Podniesione stężenia testosteronu mogą objawiać się: zaburzeniem miesiączkowania, owłosieniem w nietypowych dla kobiety miejscach, trądzikiem, otyłością w przypadkach oporności na insulinę. Poza stanami chorobowymi wzrost poziomu testosteronu może wiązać się z suplementacją testosteronu, DHEA i androstendionu. SHBG surowicza globulina wiążąca hormony płciowe: testosteron (98% puli w organizmie) i w mniejszym, zakresie E2. Testosteron związany przez SHBG staje się, w uproszczeniu, fizjologicznie nieczynny, stąd stężenie SHBG wykorzystywane jest do obliczenia ilości testosteronu „aktywnego”: wolnego i biodostępnego oraz indeksu wolnych androgenów. Stężenie SHBG rośnie pod wpływem androgenów i spada pod wpływem estrogenów (ustna antykoncepcja). Znajomość stężenia SHBG jest pomocna w interpretacji pomiarów testosterony w przypadku zaburzeń miesiączki, niepłodności trądziku i hirsutyzmu. DHEA-S siarczan dehydroepiandrosteronu, hormon steroidowy, androgen, produkowany z cholesterolu w nadnerczach i jajnikach. Znajomość stężenia DHEA-S jest istotna dla oceny poziomu hormonów płciowych (FSH, LH, PRL, E2 i testosteronu). Nieprawidłowy poziom DHEA-S może powodować zaburzenia miesiączkowania i płodności, nadmierne owłosienie, zmniejszenie gruczołów sutkowych, trądzik, świąd skóry, wzrost potliwości, przetłuszczanie skóry i włosów, zaburzenia proporcji frakcji cholesterolu (np. spadek HDL). TSH ponieważ wzrost stężenia PRL może wynikać z niedoczynności tarczycy, a zaburzenia czynności tarczycy prowadzą do zaburzeń układu rozrodczego (np. funkcji macicy i płodności), w panelu uwzględniono pomiar TSH, hormonu tyreotropowego, peptydowego hormonu przysadki mózgowej stymulującego tarczycę do wydzielania jej hormonów: tyroksyny - T4 i trójjodotyroniny - T3. Pomiar stężenia TSH jest badaniem pierwszego rzutu. Gdy wynik jest nieprawidłowy oceniane są kolejne parametry tarczycy, fT4. Najczęstszymi objawami nadczynności tarczycy są: nadpobudliwość, zaburzenia miesiączkowania, potliwość, kołatanie serca, utrata masy ciała; niedoczynności: zmęczenie, zaburzenie miesiączkowania, objawy depresji. Terapia hormonalna dla mężczyzn — kiedy jest wskazana Nie ma jednoznacznie określonego, granicznego czasu dla mężczyzny, kiedy powinien on sprawdzić poziom testosteronu. Podobnie jak tego, który wskazuje na konieczność skorzystania z terapii, gdy cierpisz na niedobór tego hormonu. Co to jest hormonalna terapia zastępcza i co warto na jej temat wiedzieć? Hormonalna terapia zastępcza to grupa leków hormonalnych wykorzystywanych w celu uzupełniania niedoborów estrogenu u kobiet w wieku okołomenopauzalnym. Terapia powinna zostać wdrożona, kiedy kobieta wchodzi w okres klimakterium, pod warunkiem, że zostało to zalecone przez lekarza. Nie wszystkie kobiety wymagają tej formy terapii. Wiek menopauzalny osiągany jest zazwyczaj około 50 roku życia, choć bardzo często zdarzają się przypadki znacznie wcześniejszego wystąpienia pierwszych objawów przekwitania. W niektórych sytuacjach może to nastąpić jeszcze przed 40 rokiem życia. Jakie rodzaje HTZ są dostępne na rynku? Istnieje wiele rodzajów hormonalnej terapii zastępczej. Można je podzielić według: składników aktywnych - wyróżniamy preparaty jednoskładnikowe (zawierające jedynie estrogen) np. Systen, Livial, Elleste Solo MX, które są przeznaczone dla kobiet po zabiegu usuwania macicy oraz preparaty dwuskładnikowe (zawierające estrogen i progestagen) np. Systen Conti, Systen Sequi, Activelle, Elleste, które zalecane są kobietom, które nigdy nie przeszły histerektomii; postaci leku - środki z grupy HTZ dostępne są w postaci tabletek doustnych, plastrów i różnego rodzaju środków dopochwowych ( żelów, kremów, globulek); sposobu stosowania – preparaty stosuje się w sposób ciągły (bez robienia przerw), bądź sekwencyjny (cykle, w których estrogen przyjmowany jest codziennie, a progestagen co kilka tygodni). Powyższe rodzaje HTZ różnią się sposobem aplikacji, a przez to zakresem działania oraz ewentualnymi skutkami ubocznymi. Aby dowiedzieć się, jaka jest najlepsza hormonalna terapia zastępcza dla kobiet w wieku okołomenopauzalnym, przeczytaj nasz nowy artykuł. Kiedy należy rozpocząć HTZ? Hormonalną terapię zastępczą należy rozpocząć w początkowym etapie menopauzy i tylko w przypadku, gdy lekarz uzna to za konieczne. Nie wszystkie kobiety będą wymagały hormonalnej terapii zastępczej. Średni wiek rozpoczęcia klimakterium u kobiety to zwykle okres pomiędzy 45. a 55. rokiem życia. Późne klimakterium ma miejsce, gdy ostatnia miesiączka pojawia się między 55. a 60. rokiem życia kobiety. Jednak kobiety mogą doświadczyć menopauzy w wieku 40, a nawet 30 lat. Jest to określane jako menopauza przedwczesna lub przedwczesny zanik funkcji są zalety hormonalnej terapii zastępczej? Główną zaletą hormonalnej terapii zastępczej jest łagodzenie objawów menopauzy, takich jak: suchość czy świąd pochwy, zmiany nastroju, nietrzymanie moczu, nawracające infekcje dróg moczowych, uderzenia gorąca bądź pocenie nocne, zmniejszenie ryzyka raka jelit, obniżone libido i pociągu seksualnego. Niedobór estrogenu może także wpłynąć na stan kości, sprawiając, że stają się one cieńsze i bardziej łamliwe. Stosowanie HTZ chroni układ kostny przed niepokojącymi zmianami. Hormonalna terapia zastępcza zapobiega zatem osteoporozie. Jakie są wady hormonalnej terapii zastępczej? Środki z grupy HTZ (tak jak wszystkie leki) mogą u niektórych pacjentek wywoływać działania niepożądane. Terapia z ich zastosowaniem powinna być wdrożona jedynie na wyraźne polecenie lekarza. W niektórych przypadkach leczenie może zostać odradzone ze względu na przeciwwskazania. Warto także podkreślić, że hormonalna terapia zastępcza nie wykazuje działania antykoncepcyjnego. Kobiety, które wciąż doświadczają okresów (nawet nieregularnych), powinny stosować dodatkową metodę antykoncepcji np. prezerwatywy. Jakie są objawy menopauzy U niektórych kobiet, okres menopauzy może minąć niezauważenie, jednak większa część kobiet odczuwa objawy spowodowane zachwianiem równowagi hormonalnej. Jednym z pierwszych objawów menopauzy są zmiany w cyklu miesiączkowym. Zazwyczaj krwawienie menstruacyjne staje się nieregularne lub występują rzadziej. Co więcej, okres może być również lżejszy, ale także bardziej obfity i bolesny. Kolejnym powszechnym symptomem są fale lub uderzenia gorąca. Zwykle występują one na twarzy, ale obejmują też okolice szyi i dekoltu. Może im towarzyszyć kołatanie serca, a nawet objawy lękowe. Inne objawy menopauzy to również: zaburzenia depresyjne związane z wahaniami hormonalnymi; zaburzenia koncentracji; ból podczas seksu świąd pochwy; bóle głowy i bóle mięśni; oddawanie moczu z większą częstotliwością; nietrzymanie moczu; uderzenia gorąca i pocenie się; trudności z zasypianiem i budzenie się w środku nocy; rozdrażnienie; nieuzasadniony niepokój i napady płaczu, przewlekłe zmęczenie. Jak działa hormonalna terapia zastępcza? Wraz z upływem czasu organizm kobiety zaczyna wytwarzać coraz mniej estrogenu, w wyniku czego jajniki stopniowo zaprzestają produkcji komórek jajowych. W początkowym okresie przekwitania dochodzi do obniżenia regularności miesiączkowania, w późniejszej fazie menstruacja ustaje całkowicie. Niski poziom estrogenu wywołuje szereg objawów takich jak: wahania nastrojów, pocenia nocne, uderzenia gorąca i suchość pochwy. Hormonalna terapia zastępcza pomaga zredukować nieprzyjemne symptomy menopauzy oraz przywrócić równowagę gospodarki hormonalnej. Należy pamiętać, że HTZ nie zastępuje środków antykoncepcyjnych w przypadku, gdy nie doszło jeszcze do całkowitego ustania miesiączkowania. Działanie na układ kostny Wraz z upływem lat i obniżającym się poziomem estrogenu w organizmie następuje spadek gęstości mineralnej kości i zaburzenia gospodarki wapniowej. Niedobór estrogenu prowadzi zatem do osteoporozy mogącej skutkować nawracającymi złamaniami kości. Regularne przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej uzupełnia niedobory estrogenu, a co za tym idzie, poprawia strukturę kości i zapobiega osteoporozie. Jakie są przeciwwskazania do stosowania? Hormonalna terapia zastępcza powinna być stosowana jedynie przez pacjentki, którym lekarz zarekomendował ten rodzaj leczenia. Nie wszystkie kobiety (mimo doświadczania objawów menopauzy) kwalifikują się jednak na leczenie z zastosowaniem tej grupy leków. Najważniejsze przeciwwskazania oraz dolegliwości, o których lekarz powinien bezwzględnie wiedzieć przed wystawieniem recepty, znajdują się w poniższej tabeli. Przeciwwskazania uczulenie na składniki leku nowotwór piersi nowotwory hormonozależne nieleczony przerost endometrium zaburzenia zakrzepowo zatorowe porfiria niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych ciężkie choroby wątroby O czym należy poinformować lekarza? endometrioza kamica żółciowa czynniki zwiększające ryzyko zakrzepów krwi toczeń rumieniowaty układowy choroby wątroby mięśniaki macicy nadciśnienie nietolerancja laktozy nowotwory piersi u krewnych wysoki poziom tłuszczów we krwi cukrzyca silne bóle głowy astma otoskleroza migrena nietolerancja laktozy padaczka retencja płynów w wyniku zaburzeń czynnością serca lub nerek Powyżej wyszczególnione zostały jedynie najważniejsze przeciwwskazania do stosowania hormonalnej terapii zastępczej. Lekarz powinien jednak zostać powiadomiony o wszystkich problemach ze zdrowiem (doświadczanych obecnie lub w przeszłości). Specjalista musi także wiedzieć o wszystkich stosowanych przez pacjentkę środkach farmakologicznych (w tym tych dostępnych w aptece bez recepty). W szczególności o: lekach na gruźlicę ( ryfabutyna, ryfampicyna); lekach na zapalenie wątroby typu C ( telaprewir); lekach przeciwgrzybiczych (np. ketokonazol); preparatach na bazie dziurawca zwyczajnego; lekach na padaczkę ( fenytoina, fenobarbital, karbamazepina); środki stosowane w terapii HIV (np. newirapina, efawirenz, rytonawir i nelfinawir). Jakie są możliwe skutki uboczne? Hormonalna terapia zastępcza może wywoływać działania niepożądane. Warto jednak podkreślić że nie są one doświadczane przez wszystkie kobiety, u których wdrożona została terapia. Jeśli pacjentka zaobserwuje u siebie jakiekolwiek budzące niepokój dolegliwości, powinna jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Najczęstsze działania niepożądane zostały przedstawione w poniższej tabeli. Najczęstsze skutki uboczne bolesność piersi tkliwość piersi krwawienia z dróg rodnych ból głowy zwiększenie masy ciała zapalenie pochwy migreny grzybica pochwy depresja, obniżony nastrój nudności powiększenie piersi ból pleców mięśniaki macicy obrzęk kończyn zaburzenia czucia świąd rumień spadek libido upławy wysypka problemy żołądkowo – jelitowe bóle stawów nadmierne owłosienie dysplazja szyjki macicy zapalenie sromu nieprawidłowe wyniki cytologii zmęczenie bolesne miesiączki Prosimy pamiętać, że powyższa tabela zawiera jedynie najczęstsze dolegliwości, które mogą być doświadczane przez kobiety stosujące niektóre preparaty z grupy hormonalnej terapii zastępczej. Szczegółowa lista skutków ubocznych znajduje się w ulotce dołączonej do leku, który został pacjentce zalecony przez lekarza. Badania kliniczne wykazują, że stosowanie HTZ do lat 10 ma niewielki wpływ na zdrowie kobiety. Chociaż w trakcie kuracji mogą wystąpić działania niepożądane, lekarz zawsze dobiera odpowiednie leki i dawkowanie, aby skutki uboczne były jak najmniejsze. Co więcej, podczas stosowania hormonalnej terapii zastępczej należy odbywać regularne wizyty kontrolne u lekarza, co pozwala monitorować zdrowie pacjentki i skuteczność leków. Badania nad występowaniem nowotworów u kobiet po menopauzie potwierdzają, że długotrwałe stosowanie hormonalnej terapii zastępczej HTZ (dłużej niż 10 lat) może zwiększać ryzyko zachorowania na raka jajnika, raka piersi, raka endometrium i chorobę zakrzepowo-zatorową. Z tego względu specjaliści zazwyczaj odradzają HTZ u kobiet, które mają problemy z krzepliwością krwi lub hormonozależnego raka. Aby zmniejszyć ryzyko raka endometrium, standardem jest przepisywanie progesteronu wraz z estrogenową terapią zastępczą. Czy hormonalną terapię zastępczą można kupić online? Jak kupić HTZ w euroClinix? Nasza klinika oferuje sprzedaż leków na receptę, która zawsze poprzedzona jest odbyciem konsultacji lekarskiej online. Przed złożeniem zamówienia należy wypełnić formularz medyczny, który zostanie przekazany do weryfikacji jednemu ze współpracujących z nami lekarzy. Jeśli specjalista uzna, że dana metoda leczenia jest bezpieczna i adekwatna do problemów pacjentki, wypisze receptę i przekaże ją do apteki. Ile zajmuje dostawa? Szczegóły dostawy znajdują się w sekcji “Informacje o dostawie” na dole strony. Cena hormonalnej terapii zastępczej Cena hormonalnej terapii zastępczej jest zależna od wybranego leku. Koszt zakupu wyświetla się na stronach danych produktów. W cenę wliczony jest już koszt całej usługi, konsultacja lekarska oraz dostawa kurierska. Czy w euroClinix można kupić hormonalną terapię zastępczą bez recepty? Aby zamówić środek, nie ma konieczności przesyłania nam recepty od swojego lekarza - leki przepisywane są przez jednego z naszych lekarzy na podstawie internetowego formularza medycznego. Cały proces odbywa się online i jest w 100% bezpieczny. Dlaczego warto zaufać euroClinix? Nasza klinika internetowa została akredytowana przez Generalną Radę Farmaceutyczną w Wielkiej Brytanii i przestrzega obowiązującego prawa poufności pacjenta Data Protection Act. Wszystkie oferowane przez euroClinix środki farmakologiczne wysyłane są z licencjonowanej apteki. W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości odnośnie działalności naszej kliniki prosimy o kontakt z Działem Obsługi Klienta. Terapia hormonalna zastępcza (HTZ) dla mężczyzn stała się w ostatnich latach coraz bardziej popularna w leczeniu różnych zaburzeń związanych z niedoborem testosteronu. W niniejszym artykule omówimy główne zaburzenia kwalifikujące się do HTZ, zalecenia dotyczące terapii oraz możliwości uzyskania pomocy na stronie instantdoctor.pl. Te leki znikają z aptek. Kupujemy na zapas? Wśród nich leki na nadciśnienie, cukrzycę i alergię. Sprawdź, czy twój lek jest dostępny Coraz więcej leków znika z półek polskich aptek. Według analizy portalu na liście niedostępnych w czerwcu 2022 preparatów znajduje się już 39... 23 czerwca 2022, 11:46 Popularny lek na depresję znika z aptek. Czy pacjenci będą mieli dostęp do terapii? Przerwanie leczenia może mieć opłakane skutki Lek stosowany w leczeniu ciężkiej depresji znika z aptek w całej Polsce. Nie można go kupić już w większości z nich. Producent informuje, że nowe dostawy... 19 maja 2022, 13:25 Ten pies pomagał ludziom wiele lat, teraz ludzie muszą o niego walczyć [WIDEO] Leo – pies terapeuta choruje na złośliwy nowotwór. Dwunastoletni golden retriever to wyjątkowy i sympatyczny psiak. Od 9 lat pomaga w terapii dzieci z Ośrodka... 8 lutego 2018, 12:38 NOWE Modne paznokcie na sierpień 2022. Zobacz wzory, pomysły, inspiracje paznokciowe [zdjęcia] Paznokcie to wizytówka kobiety? Dla tych pań, które się z tym zgadzają, mamy propozycje manicure czerwiec 2022. Zobacz jakie paznokcie są najmodniejsze, jakie... 3 sierpnia 2022, 20:12 NOWE Zobacz wzory, pomysły, inspiracje paznokciowe. Paznokcie na lato 2022 [zdjęcia] Paznokcie to wizytówka kobiety? Dla tych pań, które się z tym zgadzają, mamy propozycje manicure na lato 2022. Zobacz jakie paznokcie są najmodniejsze, jakie... 3 sierpnia 2022, 20:11 NOWE Bez prądu w Piekarach Śląskich. Sprawdź, gdzie planowane są wyłączenia prądu lub awarie Gdzie mogą wystąpić wyłączenia prądu w Piekarach Śląskich Przedstawiamy spis miejsc, w których może wystąpić brak prądu. Sprawdź, czy może zabraknąć... 3 sierpnia 2022, 20:07 NOWE Utrudnienia w ruchu: woj. śląskie. Gdzie trwają roboty drogowe? Sprawdź stan na Które drogi w województwie śląskim nie są przejezdne? Roboty drogowe: droga 78, Szczekociny (156. km na odc. 0 km) . 3 sierpnia 2022, 20:06 Poszukiwane rzadkie monety PRL. Te są najrzadsze! Ile można dostać za obiegowe monety PRL-u? Co wystawić na aukcję? Wartość kolekcjonerska niektórych przedmiotów robi wrażenie zwłaszcza w przypadku pieniędzy, których faktyczne nominały w ogóle by nie sugerowały tak dużej... 3 sierpnia 2022, 19:28 Te zabawki i rzeczy z PRL-u dziś są warte fortunę! Masz je w domu? Kolekcjonerzy wydają na nie gigantyczne pieniądze. Ile? Rzeczy z PRL-u są dziś warte fortunę. Coraz częściej widzi się stare stoliki, krzesła, regały czy komiksy pod śmietnikami. Tymczasem mogą być warte dużo... 3 sierpnia 2022, 19:25 Masz taki banknot? Sprawdź w portfelu! Możesz być bogaty! Zobaczcie najdroższe i najbardziej wartościowe banknoty! [Lista] Banknot, który masz w portfelu, może być warty kilkaset, a nawet kilka tysięcy złotych. Jak to możliwe? Znaczenie ma jego numer seryjny. Które banknoty są... 3 sierpnia 2022, 19:24 Tych aut warto unikać! Lista najbardziej awaryjnych modeli według raportu ADAC. Kupując te auta licz się z szybką wizytą w warsztacie Jak kupić używany samochód? Kierować się głosem serca czy opiniami fachowców? Nie zawsze auto, które nam się podoba, jest również bezawaryjne. Często, niestety,... 3 sierpnia 2022, 19:22 Kora - wieczna inspiracja. Mural jej poświęcony zmienia się tak, jak ona. Stało się tak... z lenistwa autora Kora, czyli Olga Jackowska - charyzmatyczna, utalentowana, twarda i bezkompromisowa. Była gwiazdą w prawdziwym tego słowa znaczeniu. Jej piosenki poruszały... 3 sierpnia 2022, 19:03 Horoskop dzienny na jutro (czwartek, Które znaki zodiaku powinny podjąć wyzwanie? Przeczytaj horoskop na czwartek dla wszystkich znaków zodiaku. Co dla Twoich znajomych przygotowały gwiazdy na jutro? Przekonaj się, co zgodnie z horoskopem... 3 sierpnia 2022, 19:00 Zajęcia plastyczne, sportowe czy muzyczne? Sprawdź, które zainteresują twoje dziecko Zastanawiasz się, jakie zajęcia dodatkowe będą dobre dla swojego dziecka? Wszystko zależy od tego, czym interesuje się twoja pociecha i chciałaby mieć pasje.... 3 sierpnia 2022, 18:50 Strój kąpielowy, okularki do pływania oraz czepek na basen dla dziecka Twoje dziecko ma mieć zajęcia WF na basenie? Niezbędne będą: strój kąpielowy dla dziewczynki lub kąpielówki na basen dla chłopca, okularki do pływania dla... 3 sierpnia 2022, 18:50 Rok szkolny 2022/2023 - terminy egzaminów, zakończenia roku szkolnego, ferii, przerw świątecznych Kalendarz na rok szkolny 2022/2023 jest już oficjalny. Znamy nie tylko daty ferii zimowych, ale także ferii świątecznych, rozpoczęcia i zakończenia roku... 3 sierpnia 2022, 18:50 Ferie zimowe 2023 - terminy. Kiedy wypadają ferie w roku szkolnym 2022/2023? Kiedy wypadają ferie zimowe 2023? Które województwa będą mogły wypoczywać razem? Sprawdź terminy ferii zimowych na rok szkolny 2022/2023 i już teraz zaplanuj... 3 sierpnia 2022, 18:50 Elektroniczne gadżety dla ucznia. Co będzie przydatne oraz praktyczne w szkole i domu? Elektroniczne gadżety dla ucznia mogą być bardzo przydatne podczas nauki w szkole i w domu. Tylko jakie produkty będą odpowiednie dla dzieci? Warto zwrócić... 3 sierpnia 2022, 18:50 Przybory szkolne - jak przygotować wyprawkę dla dziecka? Jakie przybory szkolne przydadzą się twojemu dziecku? W przygotowywaniu wyprawki szkolnej dla dziecka można się pogubić. Potrzebne są podręczniki, zeszyty,... 3 sierpnia 2022, 18:50 Podręczniki szkolne używane czy nowe? Gdzie kupować książki do szkoły? Przed rozpoczęciem roku szkolnego pojawia się wiele tematów związanych z kompletowaniem i zakupem wyprawki dla dziecka do szkoły. Główny z nich to często... 3 sierpnia 2022, 18:50 Podręczniki szkolne to podstawa szkolnej wyprawki. Gdzie je kupisz tanio? Skompletowanie szkolnej wyprawki to dla rodzica nie lada wyzwanie. Jednymi z najważniejszych elementów wyprawki są podręczniki szkolne. Podręczniki towarzyszą... 3 sierpnia 2022, 18:50 Tornister szkolny dla chłopca. Którzy model będzie odpowiedni do szkoły? Zastanawiasz się, jaki tornister szkolny będzie odpowiedni dla młodego ucznia? Wybór akcesoriów do szkoły dla dziecka może przytłaczać, ale warto podejść do... 3 sierpnia 2022, 18:50 artykuł ukazał się w Przeglądzie Urologicznym 2011/5 (69) Terapia hormonalna stanowi kanon leczenia zaawansowanego raka stercza od 1941 roku. Obecnie, oprócz chirurgicznego wytrzebienia, stosuje się farmakologiczne metody obniżania stężenia testosteronu w surowicy poniżej tak zwanej wartości kastracyjnej (stosowane są dwie wartości
Jak można leczyć zespół Klinefeltera? Zespół Klinefeltera należy do chorób wrodzonych i niemożliwe jest jego całkowite wyleczenie. Można jednak łagodzić objawy tego syndromu, co pozwala mężczyznom na normalne życie pozbawione kompleksów. W związku z tym, u pacjentów zalecane jest jak najszybsze wprowadzenie terapii hormonalnej z użyciem testosteronu. Przywrócenie odpowiedniego poziomu tego hormonu we krwi umożliwi wykształcenie się drugorzędowych cech płciowych, charakterystycznych dla mężczyzn. Dlatego terapia testosteronem będzie sprzyjała obniżeniu tonu głosu, pojawieniu się typowo męskiego owłosienia, zwiększeniu siły mięśniowej. Ponadto, korzystnie wpłynie na poprawę kształtu sylwetki, w tym pozbycie się uciążliwego problemu, jakim jest ginekomastia. Ten rodzaj leczenia przeznaczony jest dla dorosłych mężczyzn z zespołem Klinefeltera. Ważne jest jednak, aby rozpocząć terapię możliwie jak najszybciej po rozpoznaniu choroby. Terapia z wykorzystaniem testosteronu ma także inne zalety, poza rozwojem męskich cech i przywróceniem pewności siebie. Przede wszystkim zapobiega rozwojowi chorób współistniejących, takich jak: osteoporoza cukrzyca miażdżyca choroby układu sercowo-naczyniowego Wyregulowanie poziomu testosteronu zmniejsza również ryzyko wystąpienia raka sutka (zwłaszcza gdy u mężczyzny objawiła się ginekomastia) oraz nowotworu germinalnego (wewnątrz lub na zewnątrz jąder). Wprowadzenie terapii testosteronem jest bardzo istotne w kwestii prowadzenia normalnego życia, z zachowaniem pełni zdrowia oraz witalności. Leczenie polega na podawaniu preparatów testosteronu domięśniowo, a niedobory hormonu muszą być uzupełniane do końca życia. Zadbaj przede wszystkim o swoje samopoczucie, zdrowie oraz aktywność seksualną. Po wykonaniu niezbędnych badań laboratoryjnych nasz zespół medyczny dobierze terapię hormonalną dopasowaną do Twoich potrzeb.